Son Dakika
03 Şubat 2023 Cuma

Kazakistan’ın Aydınlık Yol projesi

24 Mart 2016 Perşembe, 11:17

Sınırsız alanım var ve geleceğe açık bir yolum” deniyor Kazakistan ulusal marşında. Evet, Kazakistan geniş coğrafyaya yayılmış bir ülke ve sahip olduğu kaynaklar nedeniyle parlak bir geleceği var.Ancak petrol fiyatlarındaki düşüş geleceğe yönelik yaptığı hazırlıklarını gözden geçirmesini gerektiriyor.

Petrol rezervleri bakımından dünyanın 12. ülkesi ve günde 1 milyon 719 varil çıkartarak üretici ülkeler arasında ise 18. ülke konumunda olan Kazakistan’ın büyümesi düşüyor. 2014 yılında yüzde 4,3 olarak gerçekleşen gayri safi milli hasılasının 2015’te yüzde 1,3 olacağı öngörülüyor. Yani ülke ekonomisinin 41,3 trilyon tenge ya da 223 milyar ABD doları olarak gerçekleşmesi planlanıyor. Kazaklar peki şimdi ne yapsın?

Kazakistan’ın politik yapısının stabil olması ekonomik durumu için pozitif bir ortam yaratıyor. Petrol fiyatları düşerken Kazakistan hükümeti önemli bir adım attı ve kritik öneme sahip sosyal harcamaları koruyabilmek ve negatif etkiyi azaltabilmek için mali uyum süreci başlattı. Öte yandan Kazakistan ilk devalüasyonunu 2014 Şubat ayında yapsa da 2015’te yaptığı devalüasyon hatırlardan hiç silinmeyecek. En büyük ticari partneri olan Rusya ve Çin’in para birimlerine uyum sağlamaya çalışan Kazakistan’ın bu devalüasyonla para birimi tenge yüzde 26 değer kaybetti. Öte yandan hükümetin 2014-2015 için ortaya koyduğu 5,5 milyar dolarlık ekonomik destek programı banka sektöründeki kredi problemine yardımcı olurken KOBİ düzeyindeki şirketlere de fayda sağladı.

kazakistan

Ancak petrol fiyatları hükümetin bu kararından sonra da düşmeye devam ettiği için 2015-2017’yi kapsayan yeni bir ekonomik destek programı daha açıklandı. Hem de bu sefer programın sağladığı fonun 14 milyar dolar olduğu belirtildi. Hükümet bu destekle uluslararası finans kurumlarını finanse etmeyi, KOBİ’leri desteklemeyi, sosyal ve ulaşım altyapısını inşa etmeyi amaçlıyor.

Bu programın adı ise çok manidar: Aydınlık Yol (Nurly Zhol) ya da Geleceğe Giden Yol. İşte Kazak hükümeti petrolün sunduğu geleceği bu şekilde teminat altına almayı planlıyor.

AYDINLIK YOL’UN 7 HEDEFİ

1. Lojistik-ulaştırma altyapısının geliştirilmesi. Ülkenin doğusunda lojistik merkezin, batısında ise denizyolu altyapısının yapımına devam edilmesi.

2. Sınaî altyapının geliştirilmesi. KOBİ üretimlerinin geliştirilmesi ve ilave yatırımların oluşturulmasına yönelik taşrada yeni sanayi bölgelerinin oluşturulması.

3.Enerji altyapısının geliştirilmesi.

4.Konut su ve ısıtma şebekeleri altyapısının modernizasyonu. 2020 yılına kadar bütün finansman kaynaklarından yıllık en az 200 milyar tenge tahsis edilmesiyle asgari 2 trilyon tenge toplam yatırım ihtiyacı bulunuyor.

5.Konut altyapısının güçlendirilmesi. Devlet kiralık sosyal konut inşa edecek ve bunları vatandaşa satın alma hakkıyla birlikte uzun vadeli olarak kiraya verecek. Bu nedenle 2015-2016 yılları zarfında kiralık konut inşası için sağlanan finansman 180 milyar tenge artırılacak.

6. Sosyal altyapının geliştirilmesi. Virane okul ve üçlü eğitim sorununun çözülmesi. Bu alana ilave 70 milyar tenge aktarılması. Okul öncesi eğitim kurumlarında yer bulunmaması sorununun köklü bir şekilde çözülmesi için 3 yıl zarfında ilave olarak 20 milyar tenge tahsis edilmesi. Sanayileşme programı çerçevesinde belirlenen 10 üniversite için 2017 yılına kadar 10 milyar tenge kaynak tahsis edilmesi.

7.Küçük ve orta ölçekli işletmelerin ve iktisadi canlılığın desteklenmesi konusundaki çalışmalara devam edilmesi.

Öte yandan Kazakistan’ın 2020’ye yönelik oluşturduğu ulaştırma stratejisi raylı sistem, kara yolu ve hava yolunda önemli adımları barındırıyor. Güney Asya ve Çin’in büyüyen pazarlarını Rusya ve Avrupa’ya bağlayan stratejik bir potansiyele sahip olan Kazakistan, Dünya Bankası’nın lojistik raporuna göre 160 ülke arasında 88. sırada yer alıyor.

2012 yılında 17,8 milyon ton olarak gerçekleşen Kazakistan üzerindeki transit mal ticaretinin yüzde 15’ini Çin oluşturuyor. Özbekistan ve Gürcistan yüzde 9’ar paya sahipken aslan payı ise yüzde 50’lik bir oranla Rusya’ya ait. Rusya’nın mali durumu bu hacimdeki ticari ilişkiyi negatif etkileyecek olsa da uzmanlar 2016 ve 2017 için iyimserler. Petrol fiyatlarındaki ve dış talepteki kademeli toparlanma nedeniyle Kazakistan gayri safi milli hasılasının yükselişe geçeceği beklentisi hakim ve bu yıl büyümenin 3,25 olacağı öngörüsü kulağa hoş geliyor

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

KAZAKİSTAN.KZ HABER SİTESİ