Son Dakika
21 Ekim 2018 Pazar

Hazar Denizi’nin statüsünü belirleyen tarihi belge imzalandı

12 Ağustos 2018 Pazar, 18:30

Kazakistan’ın Aktau şehrinde düzenlenen Hazar ‘a kıyısı olan ülke Devlet Başkanları Beşinci Zirvesi’nde Hazar Denizi’nin statüsünü belirleyen belgeye imza atıldı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in ev sahipliğinde yapılan zirveye Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Türkmenistan Cumhurbaşkanı Gurbangulu Berdimuhammedov katıldı.

-İmzalanan sözleşme Hazar Denizi’nin anayası olacak

Hazar bölgesinde istikrarı sağlamak, bölgeyi geliştirmek ve doğal zenginliklerini korumak için komşu ülkelerin büyük gayretler gösterdiğine dikkat çeken Nazarbayev, imzalanan belgenin Hazar Denizi’nin anayası hükmünde olacağını söyledi. Nazarbayev, bu belgenin genel olarak bölgenin güvenliğini, istikrarını ve refahını garanti etmeyi amaçladığını söyledi.

Putin: Modern ve uluslararası bir belge

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin imzalanan konsensüsün karşılıklı çıkarları gözeten, modern ve dengeli bir uluslararası belge olduğunu söyledi. Sözleşmede kıyı ülkelerin Hazar’da seyrüsefer ve balıkçılık faaliyetlerinin düzenlendiğini ve askeri-politik hareketliliklerinin düzenlendiğini vurgulayan Putin, bu anlşmanın Hazar’ın sadece barışçıl amaçlarla kullanılmasını garanti ettiğini ifade etti.

-Her ülke kıyısı uzunluğunda pay alacak

Antlaşmada kıyıdan 15 deniz mili uzaklıka kadar olan bölgeler her ülkenin kendi sınırları Kabul edilecek. Ancak balıkçılık faaliyetlerinde bu mesafe 25 mil olarak belirlendi. Kalan alanlar ise ortak alan olarak belirlendi.

Hazar Denizi’nin dip ve toprak altı bölümlerin paylaşımı uluslararası hukuk çerçevesinde ülkeler arasındaki anlaşma esas alınarak yapılacak. Gemicilik, balıkçılık faaliyetleri, bilimsel araştırmalar ve boru hattı döşeme işlemleri  taraflar arasında mutabık kalınan kurallar dahilinde gerçekleştirilecek  ve kapsamlı deniz projeleri  de ekolojik faktör mutlak surette göz önüne alınarak hayata geçirilecek.

-Askeri Güç Bulundurulmayacak

Antlaşmanın en dikkat çeken bölümlerinden birisi bölge dışı ülkelerin Hazar’da askeri güç bulundurmasını yasaklıyor.  Ancak kıyısı bulunan 5 ülke Hazar’ın güvenliğini sağlamak ve kaynakların yönetiminden sorumlu olacak.

-Anlaşma özel statü taşıyor

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev, imzalanan antlaşmayla Hazar Denizi’nin özel bir yasal statüye sahip olacağını söyledi. Birleşmiş Milletler 1982 Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin burada kullanılamıycağına dikkat çeken Nazarbayev, kıyı ülke devlet başkanlarının ortak kararıyla Hazar’ın göl gib Kabul edildiğini ve Hazar’ın statusü ve yeraltı kaynaklarının kullanımına kıyı ülkelerin ortak kararıyla hayata geçebileceğini belirtti.

Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (İngilizce: United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS)), dünya üzerinde okyanusların kullanımı, uluslararası işletmeler için kurallar koymaya, işletmeler, çevre ve deniz doğal kaynaklarının yönetimine ilişkin ulusların hak ve sorumluluklarını tanımlayan uluslararası bir sözleşmedir. Antlaşma 10 Aralık 1982 tarihinde Jamaika’nın Montego Bay kentinde imzalanmış olup 16 Kasım 1994 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Hazar Denizi yaklaşık 50 milyar varil petrol ve 9trilyon metreküp doğalgaz rezervleriyle dünyanın en zengin enerji sahası olma durumunda.

 

 

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

KAZAKİSTAN.KZ HABER SİTESİ